Yola Çıkmadan Önce Araçta Yapılması Gereken Temel Kontroller
Kış tatili için yola çıkmadan günler önce aracın mekanik aksamını zorlu hava koşullarına hazır hale getirmek gerekir. Motor soğutma sıvısındaki antifriz oranının eksi 25 veya eksi 35 dereceye kadar koruma sağladığından emin olmak için bir serviste ölçüm yaptırmalısınız. Soğuk havalarda voltaj kaybı yaşayan akülerin şarj durumunu ve kutup başlarını kontrol ettirmek yolda kalma riskini doğrudan azaltır.
Cam yıkama deposuna donmaya dayanıklı kışlık cam suyu eklenmeli ve aşınmış silecek lastikleri yenilenmelidir. Sileceklerin camda iz bırakması veya donarak cama yapışması, fırtınalı havalarda görüşü tamamen kapatabilir. Arka cam rezistansı ile yan ayna ısıtıcılarının çalışır durumda olması da nemli ve karlı havalarda net görüş sunar.
Fren sistemindeki hidrolik sıvısının nem oranı yüksekse sıfırın altındaki sıcaklıklarda dona yol açabilir. Bu nedenle fren balataları ve hidrolik seviyesi seyahat öncesinde detaylıca gözden geçirilmelidir. Araçtaki tüm aydınlatma donanımı, özellikle sis farları ve fren lambaları sorunsuz çalışmalıdır.
Kış Lastiği ve Kar Zinciri Kullanımında Doğru Bilinen Yanlışlar
Kış lastikleri sadece karlı havalarda değil, hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü andan itibaren sertleşmeyen özel hamuru sayesinde zemine tutunur. Lastiklerin diş derinliğinin en az 4 milimetre seviyesinde kalması, su ve kar tahliyesinin sağlıklı yapılması açısından gereklidir. Sürücülerin en sık yaptığı hatalardan biri karlı zeminde lastik basıncını düşürmektir; oysa bu durum lastik tabanının ortasını içeri çekerek yol tutuşunu zayıflatır.
Kar zinciri, araç tamamen ivmesini kaybetmeden ve kara batmadan önce uygun bir emniyet alanında takılmalıdır. Zincir sadece aracın çekişten sorumlu olan tekerleklerine takılır, ancak dört çeker araçlarda imkan varsa tüm tekerleklere uygulanması önerilir. Palet veya çorap tipi kaymayı önleyici sistemler pratik bir alternatif sunsa da derin ve buzlu karda zincirin yerini tutmaz.
Zincir takıldıktan sonra araç hızı saatte 30-40 kilometreyi kesinlikle geçmemelidir. Yüksek hızda zincirin kopması çamurluklara, fren hortumlarına ve süspansiyon sistemine ciddi zararlar verebilir. Asfalt zemine ulaşıldığında ise zincir hiç zaman kaybetmeden sökülmelidir.
Karlı ve Buzlu Yollarda Direksiyon Hâkimiyeti Nasıl Sağlanır?
Karlı ve gizli buzlanmalı yollarda yapılan en kritik hata sert ve ani direksiyon hareketleridir. Aracın tekerlekleri yön değiştirirken zeminle olan sürtünme katsayısı düştüğü için yumuşak ve kademeli manevralar tercih edilmelidir. Kuru zeminde uygulanan takip mesafesi kış şartlarında en az üç ila dört katına çıkarılmalıdır.
Fren yaparken pedala aniden ve sonuna kadar basmak yerine motor freninden faydalanmak aracın dengesini korur. Manuel araçlarda vitesi kademeli küçülterek kompresyon oluşturmak, otomatik araçlarda ise manuel moda geçip vites düşürmek kayma riskini azaltır. ABS fren sistemi devreye girdiğinde pedalda hissedilen titreşim sürücüyü korkutmamalı, pedal baskısı sabit tutulmalıdır.
Araç arkadan veya önden kaymaya başladığında gaza basmayı hemen kesip direksiyonu kayılan yönün aksine değil, gitmek istenen açık kaçış noktasına doğru sakince çevirmek gerekir. Bu esnada panikleyip frene yüklenmek aracın tamamen kontrolden çıkmasına ve kendi ekseni etrafında dönmesine sebep olur. Bakışlarınızı engellere değil, güvenli şeride odaklamanız hayati önem taşır.
Dağ Yollarında ve Rampalarda Güvenli Sürüş Teknikleri
Kayak merkezlerine giden dik ve virajlı dağ yollarında sürüş yaparken ivmeyi korumak temel kuraldır. Tırmanışa geçmeden önce vitesi uygun devre getirmeli ve rampa ortasında dur-kalk yapmaktan kaçınmalısınız. Durmak zorunda kalırsanız, kalkış anında patinajı önlemek için gaz pedalına çok hassas dokunmalı ya da ikinci viteste kalkış denemelisiniz.
Rampa aşağı inerken kesinlikle vitesi boşa almamalı ve aracı sürekli ayak freniyle yavaşlatmaya çalışmamalısınız. Sürekli frene basmak fren hidroliğinin aşırı ısınmasına ve frenlerin tutmamasına yol açar. İniş boyunca aracı düşük viteste tutarak motor freni gücünden faydalanmak güvenli hızı korumanızı sağlar.
Dar dağ virajlarına girmeden önce hızınızı iyice düşürmeli ve viraj içinde asla sert fren yapmamalısınız. Karşıdan gelen tır veya otobüs gibi büyük araçlara virajlarda öncelik vermek ve yolun geniş kavisinde beklemek olası çarpışmaları engeller. Yol kenarındaki kar birikintilerine çok yakın sürmek, altı boş kalmış banketlere düşme riski doğurabilir.
Bagajınızda Bulundurmanız Gereken Hayati Acil Durum Ekipmanları
Uzun kış seyahatlerinde bagajınızda standart yardım kitine ek olarak kar küreği ve çekme halatı bulundurmak zorunludur. Aracın tekerleği çamura veya kar yığınına saplandığında katlanabilir bir metal kürek dakikalar içinde kurtarıcı olur. Ayrıca kayan tekerleğin altına dökmek için bir miktar kum veya kedi kumu taşımak çekişi yeniden kazanmaya yardımcı olur.
Yol kapanması ve uzun süreli mahsur kalma durumlarına karşı araçta her yolcu için birer termal battaniye ve yedek kalın kıyafetler yer almalıdır. Vücut ısısını korumak kriz anlarında ilk önceliktir. Yanınızda bozulmayacak, yüksek kalori veren kuruyemiş, çikolata ve yeterli miktarda içme suyu bulundurmalısınız.
Elektronik cihazların şarjının soğukta hızlı tükenmesi sebebiyle yüksek kapasiteli bir harici batarya ve güçlü bir el feneri şarttır. Aracın dışına çıktığınızda fark edilmenizi sağlayacak reflektör yelek ile buz kazıyıcı sprey veya fırça da bagajın kolay ulaşılabilir bir yerinde tutulmalıdır.
Görüş Mesafesi Düştüğünde ve Yoğun Tipi Anında Ne Yapılmalı?
Aniden bastıran tipi veya sis esnasında görüş mesafesi birkaç metreye kadar düşebilir. Bu durumlarda arka sis farlarını yakmak arkadan gelen araçların sizi fark etmesini sağlar; ancak uzun farları yakmak kar tanelerinden yansıyan ışık nedeniyle görüşünüzü daha da kısıtlar. Hareket halindeyken dörtlü flaşörleri açık tutmak diğer sürücülerin durduğunuzu sanmasına yol açabileceğinden sadece duraklama anında kullanılmalıdır.
Tipi yüzünden ilerleyemeyecek duruma geldiğinizde aracı yolun dışına, güvenli bir cebe veya dinlenme tesisine çekmek gerekir. Yolda mahsur kalındığında araç çalışır vaziyette beklerken egzoz çıkışının karla kapanmadığından emin olunmalıdır. Egzoz gazının içeri sızması sonucu oluşabilecek karbonmonoksit zehirlenmelerini önlemek için egzoz çevresi düzenli olarak temizlenmelidir.
Yakıtı tasarruflu kullanmak adına motoru saatte bir 10-15 dakika çalıştırarak kabin içini ısıtmak yeterlidir. Bu sırada bir camı 1 santimetre kadar açık bırakarak araç içine taze hava girmesini sağlamalısınız. Gereksiz iç aydınlatmaları kapatıp akü enerjisini muhafaza etmek emniyet açısından gereklidir.
Kış Tatili Rotasında Yakıt ve Mola Planlaması
Kış koşullarında seyir halindeyken yakıt deposunun çeyrek seviyenin altına düşmesine izin verilmemelidir. Yoğun kardan dolayı yolun kapanması veya saatlerce sürecek trafikte kalma ihtimali göz önüne alınarak depoyu sürekli yarıdan fazla tutmak gerekir. Dağ tırmanışına geçilmeden önceki son benzinlikte yakıtı tamamlamak tedbirli bir yaklaşımdır.
Yola çıkmadan önce Karayolları Genel Müdürlüğü'nün canlı yol durum haritaları ve anlık hava raporları incelenmelidir. Alternatif rotaları önceden belirlemek, kapalı geçitlerle karşılaşıldığında panik yapmadan güvenli güzergahlara yönelmeyi sağlar. Uzun yolculuklarda her iki saatte bir sıcak bir alanda mola verip kan dolaşımını rahatlatmak dikkat dağınıklığını önler.
Otele ulaştığınızda aracı park ederken vitesi viteste bırakıp el frenini çekmemek gerekebilir, zira donan el freni tellerinden dolayı sabah araç hareket etmeyebilir. Silecekleri camdan uzak tutacak şekilde havaya kaldırmak ve lastiklerin altına takoz koymak aracınızı ertesi güne sorunsuz hazırlar.
