Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, BloombergHT ve HaberTürk ortak yayınında gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Şimşek, fon tasfiye sürecinin öngörülen hız ve çerçevede ilerlediğini vurguladı. Tasfiyede şeffaflık, etkinlik ve adalet ilkelerini esas aldıklarını belirtti.

Tasfiyenin durumu

Şimşek, ara ödeme için TBMM'de tasfiyeye ilişkin kanun teklifinin görüşüldüğünü hatırlattı. Kanunun kabulünün ardından fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon liraya kadar ödemelerin hızlı biçimde yapılacağını bildirdi.

Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve diğer ilgili kurumların hazırlıklarını tamamladığını ifade etti. Tasfiyenin “olağan” ve “olağanüstü” olmak üzere iki ayrı başlıkta yürütüldüğünü söyledi.

Olağan tasfiyenin, mali yapısı nispeten yönetilebilir portföy yönetim şirketleri için uygulandığını belirten Şimşek, şu bilgileri paylaştı:

  • Toplam 7 portföy yönetim şirketinin bünyesindeki 131 fon tasfiyeye alındı.
  • Tasfiyeye alınan fonların 66'sı tamamen tasfiye edildi.
  • 7 şirketten 3'ünün tam tasfiyesi tamamlandı.
  • 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar lira ödeme yapıldı.

Şimşek, normal tasfiyeye tabi tutulan ve tasfiyesi tamamlanan 3 şirkette para piyasası fonu yatırımcılarının 17 Eylül'e göre ortalama yüzde 1,43 ilave temettü getirisi aldığını söyledi. Hisse senedi yoğun fonlarda yatırımcıların ise 17 Eylül'deki portföy değerinin ortalama yüzde 58'ini alabildiğini belirtti. Bakan, bu farkın hisse senedi fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını ifade etti.

Hedef Portföy Yönetim Şirketi ve olağanüstü tasfiye

Şimşek, geçen hafta SPK'nin Hedef Portföy Yönetim Şirketinin fonlarını da normal tasfiyeye tabi tutma kararı aldığını açıkladı. Şirkette 31 fon bulunduğunu, bunların 4'ünün para piyasası fonu olduğunu belirtti. Toplam 23 bin 925 hesap olduğunu ifade etti. Bu hafta sonu itibarıyla 7 şirketten 4'ünün normal tasfiyesinin tamamlanmış olmasının beklendiğini söyledi.

Geriye kalan 3 büyük portföy yönetim şirketinin Tera, Pusula ve Atlas olduğunu belirten Şimşek, bu şirketlerin olağanüstü tasfiyeye tabi olduğunu açıkladı. Atlas'ın sahiplerinin bir süredir tasfiyeci kurumla görüştüğünü, fondan çıkarılan bazı varlıkların, değerlerin veya fon kaynaklarının geri iadesi konusunda irade ortaya koyduklarını söyledi. Şimşek, bir müzakere sürecinin bulunduğunu ve şirket sahiplerine ilişkin tedbirler alındığını belirtti. Tasfiyeden sorumlu kurumun verdiği bilgiye göre fondan bir miktar kaynağın dışarı çıkarıldığını, bu kaynağın geri iadesinin konuşulduğunu aktardı.

Şimşek, TBMM'deki kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından olağanüstü tasfiyeye tabi şirketlerde 1 milyon lira kadar ödemelerin yapılacağını belirtti. Bu kapsamda küçük yatırımcılar ile para piyasası fonu yatırımcılarının önceliklendirileceğini söyledi. Yaklaşık 390 bin hesabın, ödeme kabiliyeti oluştuğunda bu kapsamda temizleneceğini ifade etti. Bu ödemelerin normal tasfiyeye tabi hesaplar değil, olağanüstü tasfiye kapsamındaki hesaplar olduğunu vurguladı.

Manipülasyon soruşturması ve iade süreci

Şimşek, TMSF, Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun birlikte çalıştığını söyledi. Geliştirilen algoritmayla fonların kuruluşundan sonlandırılmasına kadar geçen süreçte piyasa bozucu faaliyetlere katılanların ve bu faaliyetlerden kazanç sağlayanların belirlendiğini açıkladı. Şimşek, bu kişi ve kurumların listelerinin TMSF ve Adalet Bakanlığı'na verildiğini belirtti. Açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“TMSF'nin yönettiği süreçte 131 fon için 131 tane hesap açtık. Artı, bir tane de genel iade hesabı açtık. 132 tane hesap açıldı. Bu 132 hesaba iki kanaldan kaynak gelecek. Gönüllü iadeler. Eşik değerlerin hepsini belirledik. Önce reel olarak 10 milyon lira ve üzeri kazanç elde edenlere başvurulacak. Gönüllü iade ederlerse sorun yok, etmezlerse tabii ki hukuki bir süreç Adalet Bakanlığı'mız tarafından işletilecek.”

Şimşek, fonlarda kalan yatırımcı haklarının saklı olduğunu ve bu konuda hukuki süreçlerin işletileceğini belirtti. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına da başvurulacağını ifade etti.

Yeni düzenleme ve denetim

Şimşek, geçici tasfiye düzenlemesinin Meclis'e gönderilmesinden önce Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak kalıcı bir reform taslağı üzerinde de çalışıldığını söyledi. Tasfiyenin önceliklendirildiğini, kalıcı yapısal düzenlemelerin ise daha sakin bir süreçte ele alınacağını belirtti.

Piyasa bozucu faaliyetler, koordineli işlemler ve içeriden bilgiyle yapılan alım satımlara yönelik kapsamlı düzenlemeler üzerinde çalışıldığını söyleyen Şimşek, yaptırımların ağırlaştırılacağını ve yaptırım öncesinde gözetim ile denetimin güçlendirileceğini açıkladı. İlgili kurumların kapasitesinin artırılacağını belirten Şimşek, Vergi Denetim Kurulu'ndaki deneyimli müfettişlerden bir kısmının kanunla belirlenen bir süreç çerçevesinde ilgili kurumlara aktarılabileceğini söyledi.

Şimşek, fon rehberinin uygulanmasının ertelenmeyeceğini belirtti. Yeni düzenleme çalışmalarının bu yıl içinde TBMM'ye sunulmasını hedeflediklerini ifade etti. Fiili dolaşım oranlarının bağımsız bir kurumca doğrulanmasının önemine değinen Şimşek, sektörle istişarelerin önümüzdeki ay içinde yapılmasının planlandığını söyledi.